เรามาทำความรู้จักกับบาดแผลใบหน้ากันนะคะ

พญ.เล็ก กาญจนโกมุท
20 มิ.ย. 60

จากข่าว ศัลยแพทย์ตกแต่งไขข้อสงสัยถูกกรีดหน้าและกลับมาสวยเป๊ะเหมือนเดิมได้หรือไม่

https://www.thairath.co.th/content/968548

เรามาทำความรู้จักกับบาดแผลใบหน้ากันนะคะ

เรามาทำความรู้จักกับบาดแผลใบหน้ากันนะคะ

บาดแผล คือการที่ผิวหนังเกิดการฉีกขาดจากการกระทำใดก้อได้เช่น อุบัติเหตุ หรือจากมีดหมอ รวมถึงการถูกทำร้าย

ผิวหนังคนเรามี 2 ชั้น คือ ชั้นหนังแท้และชั้นหนังกำพร้า การเกิดบาดแผลฉีกขาด ถ้าเกิดการทำลายหรือฉีกขาดเฉพาะชั้นหนังกำพร้า หรือหนังแท้บางส่วน เรามักเรียก แผลถลอก ร่างกายคนเราสามารถซ่อมแซมให้หายได้เองโดยไม่เกิดแผลเป็น หากดูแลบาดแผลจนหายอย่างถูกวิธี และหลังจากหายแล้วระวังอย่าให้ถูกแสงแดดโดยตรง ประมาณ 3 เดือน เพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้แผลที่หายแล้วสีดำคล้ำ

หากบาดแผลฉีกขาดลึกถึงชั้นหนังแท้ และฉีกขาดตลอดชั้นหนังแท้ หรือ ลึกเกินชั้นหนังแท้ บาดแผลจะหายแบบที่มีแผลเป็นเนื่องจากบาดแผลสมานกันด้วยเนื้อเยื่อพังผืด

การรักษาบาดแผลชนิดนี้ มีจุดมุ่งหมายคือ ทำให้หายและมีบาดแผลเป็นเห็นชัดน้อยที่สุด ปัจจัยที่ทำให้แผลเป็นเห็นชัดน้อยที่สุด หรือที่ผู้คนคาดหวัง คือไม่เห็นแผลเป็น (นั้นไม่ใช่ว่า ไม่มีแผลเป็นนะคะ แผลเป็นยังมีอยู่แต่เห็นไม่ชัดจนถึงไม่เห็น) ขึ้นกับ

  1. ลักษณะของบาดแผลนั้นว่า ช้ำมากหรือไม่ ถ้าช้ำมาก หรือขอบแผลไม่เรียบ แพทย์ต้องทำการตัดเนื้อส่วนที่ช้ำ มีเลือดมาเลี้ยงน้อยออก กำจัดสิ่งแปลกปลอมต่างๆ ออกให้หมด เพื่อลดการติดเชื้อภายหลังและเหลือเนื้อเยื่อที่ดี มีเลือดมาเลี้ยงสมบูรณ์
  2. เนื้อเยื่อของคนไข้เป็นชนิดที่มีแนวโน้มเกิดแผลเป็นนูนง่ายหรือไม่ คนผิวสี ผิวมัน จะมีแนวโน้มเกิดเป็นแผลเป็นนูน ชัดกว่าคนผิวขาว ผิวบาง
  3. แพทย์ผู้ทำการเย็บแผล มีความประณีตและการฝึกฝนด้านการเย็บแผลอย่างไร
  4. ลักษณะแนวของบาดแผล หากบาดแผลอยู่ในแนวของรอยย่น ริ้วรอยผิวหนัง แผลเป็นที่เกิดขึ้นก็จะ ซ่อนอยู่ตามแนว จนบางครั้งมองไม่เห็น หากบาดแผลอยู่ในแนวขวางกับรอยย่น หรือลายผิวหนัง แผลเป็นก็จะชัดเจน
  5. ความตึงของบาดแผลหลังเย็บ เช่น เนื้อเยื่อถูกทำลาย ขาดหายไปมา
  6. อายุของผู้ป่วย
    • เด็กทารก บาดแผลหายเร็ว แผลไม่ค่อยชัด
    • เด็กวัยรุ่น หน้ามัน กำลังโตเร็ว บาดแผลหายเร็ว แต่แผลเป็นมักนูนและ แผลชัด ต้องดูแลเป็นพิเศษหลังแผลหาย
    • คนสูงอายุ ผิวหนังหย่อยคล้อย แรงตึงน้อย แผลหายช้ากว่าหนุ่มสาว แต่แผลเป็นจะมองไม่ค่อยเห็น

ยกตัวอย่างเรื่องบาดแผลใบหน้า แนวบาดแผลอยู่ขวางแบบตั้งฉากกับแนวริ้วรอยของใบหน้า และอยู่ในวัยที่ผิวหนังยังค่อนข้างมัน แผลเป็นจะชัดมาก

การเย็บบาดแผลต้องทำการตรวจให้รู้ถึงระดับความลึก และชนิดของเนื้อเยื่อที่ฉีกขาด เช่น บางแนวอาจมีเส้นประสาทที่สำคัญกับกล้ามเนื้อใบหน้าอย่างที่เราเคยได้ยินมาว่า ปากเบี้ยว ท่อน้ำตา กระดูก กระดูกอ่อน หากมีการฉีกขาดของอวัยวะดังกล่าว ต้องทำการซ่อมแซม เย็นต่อคืน เป็นต้น เพื่อให้การทำงานต่างๆ ของใบหน้าเหมือนเดิมมากที่สุด

แพทย์เฉพาะทางที่เรียนและฝึกฝนทางด้านการเย็บ ตกแต่งบาดแผลจะต้องมีความรู้ทางกายวิภาคของใบหน้าอย่างถูกต้อง และเข้าใจวิธีซ่อมแซมเนื้อเยื่อของอวัยวะต่างๆ อย่างถูกต้อง เลือกใช้วัสดุในการเย็บอย่างถูกต้องเหมาะสม

บาดแผลบริเวณใบหน้า หากต้องเย็บชั้นนอกสุดของผิวหนัง จะใช้ไหมเส้นเล็กๆ ตัดห่างจากขอบน้อยๆ และตัดไหมภายใน 5-7 วัน

หลังตัดไหมต้องดูบาดแผลต่อเนื่อง โดยทั่วไป ภายใน 1 เดือนแรกบาดแผลจะดูดีเป็นแนวเรียบๆ ต่อมาบางคนอาจมีเส้นสีชมพู บางรายมีนูน แดง คัน เจ็บแป๊บๆ เป็นขั้นตอนการหายของแผลเป็นอยู่ ชัดเจนแสงมากสุดใน 3 เดือนแรก และอาจใช้เวลาในการปรับของแผลอยู่ประมาณ 1 ปี แผลเป็นจึงจะสมบูรณ์ สีซีดลง แบนราบ ไม่คัน แต่งบางคนกังวลมา กลัวเป็นแผลเป็น ปัจจุบันจึงมียาทาป้องกันการเกิดแผลเป็นมากมายหลายยี่ห้อ มีแผ่นปิดป้องกันการเกิดแผลเป็น การใช้เลเซอร์ที่กำจัดสีแดง เพื่อลดรอยแผลเป็นต่างๆ มากมาย อันนี้ก็แล้วแต่ความเชื่อ ความกังวล มากน้อยของแต่ละกันแล้วแต่ความพอใจ ในการเลือกทางออกของแต่ละคนนะคะ